Het leidend thema in de middeleeuwse kunst was vergankelijkheid. De dood was alom aanwezig. Pest, pokken, cholera, ziekten die wij nu alleen nog kennen uit verwensingen, waren aan de orde van de dag. Van palliatieve zorg was geen sprake. Euthanasie was niet nodig, kreperen deed men zo wel. Wie ouder werd dan 40, mocht zich gelukkig prijzen. (Als je eenmaal die leeftijd bereikt werd je dan ook met respect behandeld. Kom daar vandaag den dag nog maar eens om, maar dat is een ander verhaal). Toch bood de dood ook troost. Omdat het natuurlijk een tijd was waarin grote ongelijkheid heerste - als je voor een dubbeltje geboren was, moest je vooral een dubbeltje blijven, vond Thomas van Aquino, het geld behoorde toe aan de adel, want zij moesten zich als edelen kunnen kleden en gedragen, festijnen organiseren, een stoeterij onderhouden, etc.; dat hoorde bij hun status. En arme mensen waren slecht, daarom waren zij ook arm - werd de dood gezien als de grote democratische nivelleerder. Voor de dood was iedereen gelijk. In de dood waren alle pracht en praal niets meer waard, want daar werden vorst en volk gelijkelijk aan Gods oordeel onderworpen. Lange gedichten werden daarover geschreven. In Herfsttij der Middeleeuwen laat Huizinga chroniqeurs aan het woord die met kennelijk genoegen de ontbinding van het menselijk lichaam beschrijven. Wormen krioelen, verrotting slaat toe. Het meest tot de verbeelding sprak de aftakeling van een mooi vrouwenlichaam. Alles is ijdelheid.
Middeleeuwers hadden genoten van de dood van Farrah Fawcett, een van Charlie's oorspronkelijke Angels. Twee dagen na de dood van Bolle Jan en T. hoorde ik dat zij was bezweken aan een slopende ziekte, waarvan zij het verloop had laten vastleggen op film. Haar overlijden had groot nieuws moeten zijn. Het einde van een tijdperk, de ex-vrouw van de bionische man, The Big Hair. In RTL Boulevard zat Albert Verlinde ook opgewonden op zijn stoel te wippen. Maar een paar uur later was haar dood alweer vergeten, toen bekend werd dat Michael Jackson zijn laatste metamorfose had ondergaan.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten